Finansijsko obrazovanje na znakovnom jeziku

Svi koristimo novac u svakodnevnom životu, stoga je bitno znati kako njime upravljati pravedno i odgovorno.

Ova stranica o finansijskom obrazovanju kreirana je kako bi doprinela građanima da uče o upravljanju ličnim finansijama i razvijanju finansijskih veština, putem edukativnih materijala prilagođenih znakovnom jeziku i audio materijala.

Pse janë të rëndësishme sigurimet?

Çdo individ apo familje mund të përballet me ngjarje të paparashikuara – një aksident, sëmundje, dëmtime të pronës – të cilat mund të shkaktojnë shpenzime të mëdha.

Sigurimi ju ndihmon të përballoni shpenzimet financiare të këtyre ngjarjeve, duke ndarë rrezikun me një kompani sigurimesh kundrejt një primi (pagesë periodike).

Sigurimi i auto-përgjegjësisë ndaj palëve të treta (TPL) është i detyrueshëm me Ligj për çdo automjet që qarkullon në territorin e Kosovës. Ndërsa sigurimet tjera vullnetare mund të jenë obligative varësisht prej veprimtarive të caktuara dhe rreziqeve që i mbulojnë.

Në Kosovë operojnë 12 Kompani të Sigurimeve: 10 që ofrojnë produkte të sigurimit Jo-Jetë, dhe

2 Kompani të Sigurimit që ofrojnë produkte Jetë.

Sigurimi i auto përgjegjësisë - TPL

TPL - Sigurimi i autopërgjegjësisë ndaj palës së tretë mbulon dëmet që i shkaktohen palëve të treta në aksidente rrugore por nuk mbulon dëmet në automjetin e vetë të siguruarit.

TPL mbulon:

Dëme materiale ndaj automjeteve.
Dëme trupore ndaj personave të tjerë të përfshirë në aksident.
Shpenzime mjekësore për palët e treta të lënduara.
Kompensim për humbje jetësore në rast aksidenti fatal.

Sigurimet tjera më të përdorura në Kosovë janë:

Sigurimi kasko mbulon dëmet në veturën tuaj – përfshirë aksidente, thyerje, zjarr apo vjedhje. Për dallim nga sigurimi i detyrueshëm i auto-përgjegjësisë (TPL), i cili mbulon vetëm dëmet ndaj palëve të treta, KASKO mbulon dëmet në automjetin tuaj

Sigurimi i shëndetit

Polica e sigurimit të shëndetit është një kontratë me kompaninë e sigurimit, përmes së cilës mbulohen shpenzimet e nevojshme mjekësore të të siguruarit. Varësisht nga polica apo pako, ajo mund të përfshijë kontrolle mjekësore, trajtimet spitalore, trajtimet ambulantore, trajtime shtesë, terapi afatgjata, si dhe trajtime mjekësore brenda dhe jashtë vendit.

Sigurimi i pronës

Ky sigurim është i dobishëm për pronarët e shtëpive, banesave apo bizneset që duan ta mbrojnë pronën/pasurinë e tyre nga dëmtimet.
Mundëson mbrojtje financiare dhe rikuperim të pronës ndaj dëmeve të shkaktuara në pasuri të paluajtshme (si shtëpia, banesa apo zyra) dhe pasuri të luajtshme (mobilie, pajisje, inventar, etj.). Ky sigurim zakonisht mbulon rreziqe të tilla si : zjarri, tërmeti, vërshimet, fatkeqësitë natyrore, apo dhe rreziqe të tjera si thyerje apo vjedhje.

Shëndeti në udhëtim

Sigurimi i shëndetit në udhëtim ofron mbrojtje financiare për shpenzimet mjekësore të paparashikuara gjatë qëndrimit jashtë vendit, si trajtime urgjente, hospitalizime apo ndihmë emergjente.

Aksidentet Personale

Ofron mbrojtje financiare në rast të lëndimeve fizike, invaliditetit apo vdekjes si pasojë e një aksidenti, duke garantuar kompensim sipas kushteve të kontratës.

Sigurimi i Jetës - është një marrëveshje ndërmjet një individi dhe një kompanie sigurimesh, ku individi paguan një prim periodik (mujor, vjetor), dhe kompania detyrohet të paguajë një shumë të caktuar në rast vdekjeje, sëmundjeje të rëndë, varësisht nga marrëveshja.

Ky sigurim mbulon:

Vdekje natyrale apo aksidentale - Pagesë e shumës së siguruar për përfituesit në rast vdekjeje të të siguruarit.
Sëmundje të rënda (në disa plane) - Kompensim në rast diagnoze me sëmundje kritike si kanceri, infarkti, goditja në tru etj.
Invaliditet i përhershëm - Pagesë për humbjen e aftësisë për punë si pasojë e aksidentit apo sëmundjes.
Kursim afatgjatë (në sigurimet me komponent kursimi)- Rritje e kapitalit për pension, edukim të fëmijëve apo investime personale.
Shpenzime funerale dhe borxhe të mbetura - Mbështetje për familjen për të përballuar kostot pas vdekjes.

Rekomandime

Krahasoni ofertat nga kompanitë të cilat operojnë në Kosovë - krahasoni jo vetëm primet e produktit, por edhe nivelin e mbulesës siguruese, përfitimet dhe përjashtimet në bqk-kos.org/services.

Lexoni me kujdes termat dhe kushtet e kontratës së sigurimit - Informohuni për përjashtimet nga mbulimi, kufijtë maksimalë të kompensimit dhe procedurat për paraqitjen e kërkesës për dëmshpërblim. Ruani një kopje të kontratës dhe në rast te ndonjë shkelje shfrytëzoni të drejtën tuaj për t’u ankuar, sipas procedurave zyrtare https://bqk-kos.org/edu/ankesat/.

Sigurohuni që polica e sigurimit e blerë nga ju, të përshtatet me nevojat tuaja reale. Zgjidhni mbulimin që reflekton rreziqet aktuale me të cilat përballeni, në mënyrë që të përfitoni mbrojtjen më të përshtatshme për situatën tuaj personale apo profesionale.

Përdorni burime të sigurta për informim, si faqet e BQK-së Ballina - BQK apo Produktet - BQK Edu.

Tips on saving money

Ali wants to go on a 3- week round trip in the summer holidays.
The trip is expensive.
Ali wants to know:
How can I save money for the trip?

Here are some tips on how to save money:

Budgeting:
First:
Look at what you earn?
This is your income.
Secondly:
Look at what you spend?
These are your expenditures.
Then:
Write a budget.
You can use a spreadsheet.
Or:
You can use an app.

A budget helps you to see:
Where can you cut costs?
For example:
• eat out less
• spend less on free time activities
Then you can put money aside for your saving.

Expense Tracking:
Control your expenses regularly on a spreadsheet.
You can also use an app.
Keep a written record about your expenses.
Then you see:
Where are you spending too much?
Where can you cut costs?

Automate Savings:
Set up a regular automatic transfer
from your bank account to a separate savings account.
If you do this every month
when you get paid
it becomes routine.
The amount of money saved builds slowly.
Another advantage is:
If the money is on a different account,
you are less likely to spend it.

Cut Unnecessary Costs:
Don’t buy things on impulse.
Don’t spend money you do not need to spend.
Think about:
Do you really need the newest phone?
Do you need to go out three times a week?
Do you need the latest fashions?

Smart Shopping:
Look for discounts.
Use coupons that give you money off.
Compare prices before buying anything.
Consider buying in bulk.
This means: buying more of one item at a time.
For example: a multipack
Choosing non-brand products.
They are cheaper.

Home Cooking:
Eating fast food or restaurant food is expensive.
Cook at home to save money.
It’s healthier too!

Subscriptions:
Subscription means:
You pay a monthly fee for a service.
Think about your subscription:
For example:
• subscription for the gym
• subscription for film and TV show steaming
• subscription for apps.
Do you really use them regularly?
If not:
Cancel the subscription.

Manage Your Debt:
Try to avoid credits and debt.
You have to pay interest for them.
That makes them expensive.
Try to save money first,
Then buy something.
You already bought something on credit?
For example: a phone?
You already owe money for a personal loan?
Repay any money that you owe quickly.
If you pay back slowly,
you will pay more money back in the end
because of the interest.

Emergency Fund:
Make sure you save money for emergencies.
This might include:
• something you need breaking (such as your dishwasher),
• you lose your job or apprenticeship
• you get ill
• you need dental treatment.

Following these tips
will help you save more money.
Then you can afford
that thing you really want.
For example:
• a game
• a car
• an apartment
• travel around the world

Now Ali has many ideas
how to save money.
He will start with them today!

Trajnimet

Finansijsko obrazovanje na znakovnom jeziku

Back

Fjalori i termave financiarë